Quốc hội thông qua 2 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường và Luật An toàn, vệ sinh lao động

Quốc hội thông qua 2 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường và Luật An toàn, vệ sinh lao động

Sáng 21/11/2026, Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường với 481/482 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (đạt tỷ lệ 96,39% trên tổng số đại biểu) và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động với 468/468 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (đạt tỷ lệ 93,79% tổng số đại biểu). Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trương có 4 điều, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/3/2027 (trừ trường hợp quy định tại khoản 2, Điều 3 của Luật). Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động có 2 điều, cũng có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/3/2027. Dưới đây là một số nội dung sửa đổi, bổ sung quan trọng của 2 Luật.

1. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường 2020

Cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với hậu kiểm chặt chẽ

Luật đã cắt giảm nhiều đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường (ĐTM), giấy phép môi trường (GPMT), chuyển mạnh sang hình thức đăng ký môi trường.

Luật hoàn thiện quy định miễn ĐTM đối với các dự án thứ cấp trong khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung và cụm công nghiệp đã đáp ứng yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật, thủ tục môi trường. Giấy phép môi trường chỉ áp dụng đối với dự án thứ cấp có phát sinh nhiều khí thải ra môi trường. Cách tiếp cận này nhằm giảm gánh nặng thủ tục, tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát các nguy cơ gây ô nhiễm.

Luật hoàn thiện các tiêu chí môi trường, trong đó đưa yếu tố di dân, tái định cư; hoạt động xả nước thải vào nguồn nước phục vụ cấp nước sinh hoạt và xả thải vào khu dân cư tập trung vào nhóm yếu tố nhạy cảm về môi trường.

Việc phân cấp cho địa phương trong thẩm định báo cáo ĐTM, cấp giấy phép môi trường cũng được đẩy mạnh, đi đôi với cá thể hóa trách nhiệm của người đứng đầu, đặc biệt là Chủ tịch UBND các cấp trong kiểm soát và xử lý ô nhiễm thuộc phạm vi quản lý.

Để tránh tình trạng buông lỏng quản lý khi giảm tiền kiểm, Chính phủ bổ sung các công cụ hậu kiểm, tăng cường giám sát theo mức độ rủi ro và dựa trên dữ liệu. Luật cũng bổ sung tiêu chí “địa bàn hoạt động” nhằm phân định trách nhiệm của cơ quan Trung ương, trách nhiệm phối hợp giữa các địa phương trong xử lý ô nhiễm liên tỉnh.

Tháo gỡ điểm nghẽn quản lý chất thải, kiểm soát ô nhiễm

Một nội dung trọng tâm khác là hoàn thiện các quy định về quản lý chất thải, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tái chế, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và trao quyền chủ động cho địa phương trong tổ chức thực hiện, phù hợp với điều kiện hạ tầng kỹ thuật về bảo vệ môi trường.

Đối với quản lý tài nguyên nước và kiểm soát ô nhiễm, Luật bổ sung quy định quản lý chất lượng nước mặt theo lưu vực, kiểm soát khả năng chịu tải của từng thông số ô nhiễm. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả giám sát, phòng ngừa và xử lý các nguồn gây ô nhiễm. Trong lĩnh vực môi trường không khí, luật hóa các công cụ kiểm kê khí thải, vùng phát thải thấp, đồng thời bổ sung nội dung kế hoạch quản lý chất lượng môi trường không khí theo phương thức quản lý tổng hợp.

Đối với hoạt động quan trắc môi trường, Luật bổ sung quy định nhằm bảo đảm tính chính xác, khách quan và toàn vẹn của dữ liệu. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu môi trường thống nhất, có khả năng chia sẻ, sử dụng chung được chú trọng, gắn với yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nhà nước về môi trường. Những điều chỉnh này hướng tới hình thành hệ thống quản lý môi trường dựa trên dữ liệu, nâng cao khả năng phát hiện sớm nguy cơ ô nhiễm và hỗ trợ cơ quan quản lý đưa ra quyết định kịp thời, chính xác.

Hoàn thiện cơ chế kiểm kê khí nhà kính, vận hành thị trường carbon

Liên quan đến giảm phát thải khí nhà kính và phát triển thị trường carbon, Luật tiếp tục duy trì quy định về kỳ báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở 2 năm một lần như Luật hiện hành. Đồng thời, trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường carbon được hoàn thiện theo thông lệ quốc tế, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu hội nhập và bảo vệ lợi ích quốc gia.

Đây là một trong những nội dung quan trọng nhằm tạo hành lang pháp lý cho việc thực hiện các mục tiêu giảm phát thải, nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp và thúc đẩy chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng xanh, phát triển bền vững. Bên cạnh đó, Luật tiếp tục thể chế hóa các chủ trương, định hướng mới của Đảng về bảo vệ môi trường, an ninh môi trường và phát triển kinh tế nhà nước.

Đáng chú ý, Luật bổ sung quy định về thẩm quyền giải thể Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam và quỹ bảo vệ môi trường cấp tỉnh; đồng thời giao Chính phủ quy định chuyển tiếp trong trường hợp tổ chức lại hoặc giải thể các quỹ. Quy định này nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc rà soát, sắp xếp các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách theo Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước.

Bảo đảm đồng bộ hệ thống pháp luật, tạo thuận lợi khi triển khai

Theo Chính phủ, quá trình hoàn thiện dự thảo Luật được thực hiện trên cơ sở quán triệt các chủ trương, nghị quyết, chỉ thị, kết luận mới của Đảng, trong đó có Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Kết luận số 75-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về bảo vệ môi trường và Chỉ thị số 15-CT/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh môi trường.

Về nguồn lực tài chính, Luật quy định bố trí khoản chi riêng cho sự nghiệp bảo vệ môi trường trong ngân sách nhà nước, bảo đảm nguồn lực tương xứng với tốc độ tăng trưởng, quy mô nền kinh tế và yêu cầu nhiệm vụ. Tuy nhiên, Luật không quy định cứng tỷ lệ phần trăm chi tối thiểu nhằm bảo đảm sự linh hoạt trong cân đối, điều hành ngân sách hằng năm, phù hợp với định hướng tại Nghị quyết số 79-NQ/TW và pháp luật về ngân sách nhà nước.

Với những nội dung sửa đổi của Luật Bảo vệ môi trường mới được Quốc hội thông qua được kỳ vọng sẽ kịp thời tháo gỡ các vướng mắc trong thực tiễn, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và tăng cường kiểm soát ô nhiễm. Qua đó, góp phần kiến tạo môi trường đầu tư thông thoáng, hài hòa giữa mục tiêu phát triển kinh tế và yêu cầu bảo vệ môi trường, hướng tới phát triển bền vững đất nước.

2. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015

Các nội dung sửa đổi, bổ sung theo đáp ừng 2 yêu cầu: tăng cường bảo vệ người lao động, chủ động phòng ngừa tai nạn lao động; đồng thời đổi mới phương thức quản lý nhà nước, cắt giảm điều kiện kinh doanh.

Về quyền của người lao động và phòng ngừa tai nạn lao động, Luật bổ sung quyền của người lao động trực tiếp thông tin về tai nạn lao động với cơ quan có thẩm quyền hoặc tổ chức công đoàn. Nghiêm cấm đe dọa, chi phối, cản trở việc khai báo, cung cấp thông tin và xử lý tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Đồng thời, hoàn thiện quy định về khai báo, điều tra, thống kê, báo cáo và trách nhiệm của tổ chức công đoàn trong bảo vệ người lao động.

Về đổi mới hoạt động huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động, Luật chuyển từ cơ chế cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động huấn luyện sang cơ chế thông báo hoạt động, đồng thời tăng cường hậu kiểm. Đây là bước đổi mới phương thức quản lý, giảm tiền kiểm đối với điều kiện kinh doanh, tạo thuận lợi cho tổ chức cung cấp dịch vụ và doanh nghiệp. Nhưng chuyển trọng tâm sang kiểm soát chất lượng thực chất và xử lý nghiêm khi vi phạm.

Liên quan đến phân định trách nhiệm quản lý nhà nước, Luật làm rõ trách nhiệm của Bộ Nội vụ và các bộ quản lý ngành, lĩnh vực; giao Chính phủ quy định việc phân công quản lý máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn vệ sinh lao động. Đồng thời, phân định thẩm quyền thanh tra, kiểm tra theo hướng không chồng chéo, không bỏ sót nhiệm vụ. Yêu cầu đặt ra là: mỗi lĩnh vực, mỗi khâu quản lý phải xác định được cơ quan chịu trách nhiệm chính, cơ quan phối hợp và thẩm quyền xử lý, tránh tình trạng nhiều cơ quan cùng quản lý nhưng trách nhiệm cuối cùng không rõ.

Về bảo vệ lao động phi chính thức và lao động trên nền tảng số, Luật hoàn thiện quy định về khai báo, điều tra tai nạn lao động đối với người làm việc không theo hợp đồng. Đối với lao động trên nền tảng số, việc xác định trách nhiệm của các bên cần căn cứ vào bản chất quan hệ lao động và mức độ kiểm soát công việc trên thực tế, không chỉ căn cứ vào tên gọi của hợp đồng hay cách thức tổ chức giao dịch.

Nguồn:

https://mae.gov.vn/quoc-hoi-thong-qua-luat-bao-ve-moi-truong-sua-doi-23447.htm

https://moha.gov.vn/tin-tuc/quoc-hoi-thong-qua-luat-sua-doi-bo-sung-mot-so-dieu-cua-luat-an-toan-ve-sinh-lao-dong—id19884

Loading

Posted by: P.K.LIEU