Bảy cách để phục hồi đất, ngăn chặn sa mạc hóa và chống hạn hán

Bảy cách để phục hồi đất, ngăn chặn sa mạc hóa và chống hạn hán

Nhân Ngày Môi trường Thế giới 2024 với chủ đề “Phục hồi đất, chống hạn hán và sa mạc hoá”, Khoa Môi trường dịch và giới thiệu một bài viết liên quan trong mục “Tin tức và những câu chuyện” trên website của Chương trình Môi trường Liên hợp quốc vào dịp này.

Đất duy trì sự sống trên Trái đất. Các không gian tự nhiên như rừng, đất nông nghiệp, thảo nguyên, đất ngập nước và đồi núi cung cấp thực phẩm, nước và nguyên liệu cần thiết cho nhân loại để tồn tại.

Tuy nhiên, hơn 2 tỷ ha đất trên thế giới đang bị suy thoái, ảnh hưởng đến hơn 3 tỷ người. Các hệ sinh thái quan trọng và vô số loài đang bị đe dọa. Trước tình trạng hạn hán ngày càng kéo dài nghiêm trọng hơn, bão cát và gia tăng nhiệt độ, điều quan trọng là phải tìm cách ngăn chặn đất khô cằn trở thành sa mạc, nguồn nước ngọt bốc hơi và đất đai màu mỡ biến thành cát bụi.

Vào ngày 5/6, hành tinh này kỷ niệm Ngày Môi trường Thế giới năm 2024, hướng sự chú ý vào cách mà mọi người có thể giúp chấm dứt tình trạng suy thoái đất và phục hồi cảnh quan bị tàn phá.
Ông Bruno Pozzi, quan chức của Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP), cho biết: “Các chính phủ và doanh nghiệp có vai trò dẫn đầu trong việc khắc phục những thiệt hại mà nhân loại đã gây ra cho Trái đất. Nhưng hàng ngày mọi người cũng có vai trò quan trọng trong việc phục hồi, đây là điều sống còn đối với tương lai của loài người chúng ta”.

Dưới đây là bảy cách để tham gia vào việc phục hồi hệ sinh thái nhân Ngày Môi trường Thế giới, như được phác thảo trong hướng dẫn thực hành Chúng ta là #Thế hệ Phục hồi.

 

1. Làm cho nông nghiệp trở nên bền vững

 

Ít nhất 2 tỷ người trên thế giới, đặc biệt là người dân ở nông thôn và các khu vực nghèo hơn, sống phụ thuộc vào nông nghiệp. Tuy nhiên, hệ thống sản xuất hiện tại của chúng ta không bền vững và là nguyên nhân chính dẫn đến suy thoái đất. Có rất nhiều điều chúng ta có thể làm để khắc phục điều này. Chính phủ và khu vực tài chính có thể thúc đẩy nông nghiệp tái tạo để tăng sản lượng lương thực đồng thời bảo tồn hệ sinh thái.

Hiện nay, các nhà sản xuất nông nghiệp nhận được 540 tỷ USD hỗ trợ tài chính mỗi năm từ các nước. Khoảng 87% các khoản trợ cấp này hoặc làm sai lệch giá cả hoặc gây tổn hại đến thiên nhiên và sức khỏe con người. Do đó, các chính phủ có thể chuyển hướng trợ cấp nông nghiệp sang hướng thực hành bền vững và các nông trại quy mô nhỏ.
Các doanh nghiệp nông nghiệp có thể phát triển các loại cây trồng thích ứng với khí hậu, khai thác kiến thức bản địa để phát triển các phương pháp canh tác bền vững và quản lý tốt hơn việc sử dụng thuốc trừ sâu và phân bón để tránh gây hại cho đất. Người tiêu dùng có thể áp dụng chế độ dinh dưỡng theo vùng, theo mùa và giàu thực vật, đồng thời bổ sung nhiều thực phẩm thân thiện với đất trồng hơn trong các bữa ăn, chẳng hạn như các loại đậu (đậu lăng, đậu xanh, đậu Hà Lan…).

 

2. Bảo tồn đất

 

Đất là môi trường sống đa dạng sinh học nhất hành tinh. Gần 60% các loài sống trong đất và 95% thực phẩm chúng ta ăn được sản xuất từ đất. Đất khỏe mạnh hoạt động như một bể chứa carbon, giữ các khí nhà kính khỏi xâm nhập vào khí quyển, đóng một vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu biến đổi khí hậu.

Để giữ cho đất khỏe mạnh và năng suất, chính phủ và khu vực tài chính có thể hỗ trợ cho canh tác hữu cơ và thân thiện với đất. Các doanh nghiệp nông nghiệp có thể thực hành canh tác không làm đất (zero-tillage), một kỹ thuật liên quan đến việc trồng trọt mà không làm xáo trộn đất để duy trì độ che phủ đất hữu cơ. Phân ủ và vật liệu hữu cơ có thể được thêm vào đất để cải thiện độ phì nhiêu của đất. Các kỹ thuật tưới như tưới nhỏ giọt hoặc tưới qua lớp phủ có thể được sử dụng để giúp duy trì độ ẩm của đất và ngăn ngừa khô hạn. Các cá nhân có thể làm phân ủ từ những trái cây và rau quả dư thừa để sử dụng trong vườn và cho các chậu cây cảnh.

 

3. Bảo vệ các loài thụ phấn

 

Ba phần tư loại cây trồng tạo quả và hạt phụ thuộc vào các loài thụ phấn. Ong là loài thụ phấn nhiều nhất nhưng chúng nhận được rất nhiều sự giúp đỡ từ dơi, côn trùng, bướm, chim và bọ cánh cứng. Trên thực tế, không có dơi, chúng ta có thể nói lời tạm biệt với chuối, bơ và xoài. Bất chấp tầm quan trọng của chúng, tất cả các loài thụ phấn đều đang suy giảm nghiêm trọng, đặc biệt là ong.

Để bảo vệ chúng, con người cần giảm ô nhiễm không khí, giảm thiểu tác động bất lợi của thuốc trừ sâu và phân bón, đồng thời bảo tồn đồng cỏ, rừng và vùng đất ngập nước nơi các loài thụ phấn phát triển. Chính quyền và cá nhân có thể bớt cắt xén không gian xanh trong các thành phố hơn và tạo ra nhiều hồ ao thân thiện với côn trùng thụ phấn hơn để đưa thiên nhiên quay trở lại. Trồng nhiều loại hoa bản địa trong thành phố và vườn nhà cũng sẽ thu hút các loài chim, bướm và ong.

 

4. Phục hồi hệ sinh thái nước ngọt

 

Hệ sinh thái nước ngọt duy trì chu trình nước giúp đất đai màu mỡ. Chúng cung cấp thực phẩm và nước uống cho hàng tỷ người, bảo vệ chúng ta khỏi hạn hán và lũ lụt, đồng thời cung cấp môi trường sống cho vô số loài thực vật và động vật. Tuy nhiên, chúng đang biến mất ở mức báo động do ô nhiễm, biến đổi khí hậu, đánh bắt và khai thác quá mức.

Con người có thể ngăn chặn điều này bằng cách cải thiện chất lượng nước, nhận diện các nguồn gây ô nhiễm và quan trắc sức khỏe của hệ sinh thái nước ngọt. Các quốc gia có thể tham gia vào chương trình “Thử thách Nước ngọt” để đẩy nhanh quá trình khôi phục các con sông và vùng đất ngập nước bị suy thoái vào năm 2030. Loại bỏ các loài xâm hại khỏi môi trường sống nước ngọt bị suy thoái và trồng lại thảm thực vật bản địa. Các thành phố có thể thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo về quản lý nước thải, nước mưa chảy tràn và ngập lụt đô thị.

 

5. Cải tạo vùng biển và vùng ven biển

 

Đại dương và biển cung cấp cho nhân loại oxy, thực phẩm và nước, đồng thời giảm thiểu biến đổi khí hậu và giúp cộng đồng thích ứng với thời tiết khắc nghiệt. Hơn 3 tỷ người, chủ yếu ở các quốc gia đang phát triển, sống dựa vào đa dạng sinh học biển và ven biển.

Để bảo đảm tài sản quý giá này cho các thế hệ mai sau, các chính phủ có thể đẩy nhanh việc thực hiện Khung đa dạng sinh học toàn cầu Côn Minh-Montreal. Các quốc gia có thể phục hồi hệ sinh thái xanh – bao gồm rừng ngập mặn, đầm lầy, rừng rong bẹ và rạn san hô – đồng thời thực thi các quy định nghiêm ngặt về ô nhiễm, chất dinh dưỡng dư thừa, nước thải nông nghiệp, nước thải công nghiệp và rác thải nhựa để ngăn chặn chúng đi vào các khu vực ven biển.

Các quốc gia có thể áp dụng cách tiếp cận vòng đời để thiết kế lại các sản phẩm nhựa nhằm đảm bảo chúng có thể được tái sử dụng, sửa chữa được, tái chế – và cuối cùng là tránh xa đại dương. Doanh nghiệp có thể đầu tư thu hồi chất dinh dưỡng từ nước thải và chất thải chăn nuôi để sử dụng làm phân bón.

 

6. Mang thiên nhiên trở lại thành phố

 

Hơn một nửa dân số thế giới sống ở các thành phố. Đến năm 2050, dự kiến cứ ba người thì có hai người sẽ sống ở trung tâm đô thị. Các thành phố tiêu thụ 75% tài nguyên của hành tinh, tạo ra hơn một nửa chất thải toàn cầu và tạo ra ít nhất 60% lượng khí thải nhà kính. Khi các thành phố phát triển sẽ làm biến đổi thế giới tự nhiên xung quanh, có khả năng dẫn đến hạn hán và suy thoái đất.

Các thành phố không nhất thiết phải là những khu rừng bê tông. Rừng đô thị có thể cải thiện chất lượng không khí, cung cấp nhiều bóng mát hơn và giảm nhu cầu làm mát cơ học. Bảo tồn các kênh, hồ và các vực nước khác của thành phố có thể làm giảm bớt các cơn sóng nhiệt và tăng cường đa dạng sinh học. Việc lắp đặt thêm vườn trên mái và vườn thẳng đứng trong các tòa nhà của có thể cung cấp nơi cư trú cho chim, côn trùng và thực vật.

 

7. Tạo nguồn tài chính cho việc phục hồi

 

Đầu tư vào các giải pháp dựa vào thiên nhiên cần tăng hơn gấp đôi lên 542 tỷ USD vào năm 2030 để đáp ứng các mục tiêu phục hồi hệ sinh thái, đa dạng sinh học và mục tiêu khí hậu của thế giới.

Để thu hẹp khoảng cách tài chính hiện tại, các chính phủ có thể đầu tư vào hệ thống cảnh báo sớm nhằm ngăn chặn những tác động tồi tệ nhất của hạn hán, cũng như tài trợ cho các hoạt động phục hồi đất và các giải pháp dựa vào thiên nhiên. Khu vực tư nhân có thể tích hợp phục hồi hệ sinh thái vào mô hình kinh doanh của họ, thực hiện các biện pháp quản lý chất thải hiệu quả và đầu tư vào các doanh nghiệp xã hội tập trung vào nông nghiệp bền vững, du lịch sinh thái và công nghệ xanh.
Các cá nhân có thể đóng góp cho các định chế tài chính đầu tư vào các doanh nghiệp bền vững, quyên góp để phục hồi hoặc gây quỹ cộng đồng cho những đổi mới sáng tạo có thể giúp cứu lấy hành tinh.

 

Thập kỷ của Liên hợp quốc về phục hồi hệ sinh thái 2021–2030 

Thập kỷ của Liên hợp quốc về Phục hồi Hệ sinh thái 2021–2030, do Chương trình Môi trường Liên hợp quốc, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên hợp quốc và các đối tác chủ trì, liên quan đến các hệ sinh thái trên cạn cũng như ven biển và biển. Như một lời kêu gọi hành động toàn cầu, nó sẽ thu hút sự ủng hộ chính trị, nghiên cứu khoa học và nguồn lực tài chính để mở rộng đáng kể quy mô phục hồi.

 

Nguồn: https://www.unep.org/news-and-stories/story/seven-ways-restore-land-halt-desertification-and-combat-drought 

 

PKL

Loading