Năng lượng nằm ở phần lõi của một thách thức kép: không để ai bị bỏ lại phía sau và bảo vệ Trái đất. Và năng lượng sạch là lời giải then chốt của thách thức này. Trong một thế giới đang phải vật lộn với biến đổi khí hậu, năng lượng sạch đóng vai trò thiết yếu trong việc giảm phát thải, đồng thời mang lại lợi ích cho các cộng đồng thiếu tiếp cận với nguồn điện ổn định
Năng lượng sạch: dành cho tất cả mọi người…
Hiện vẫn còn 666 triệu người sống trong bóng tối – hơn 85% trong số đó sống ở khu vực châu Phi cận Sahara.
Mối liên hệ giữa năng lượng sạch, phát triển kinh tế – xã hội và bền vững về môi trường là vô cùng quan trọng trong việc giải quyết các vấn đề mà các cộng đồng dễ bị tổn thương trên toàn thế giới đang phải đối mặt.
Đối với những cộng đồng không được tiếp cận với năng lượng sạch, việc thiếu điện năng ổn định cản trở giáo dục, chăm sóc sức khỏe các cơ hội kinh tế; và nhiều khu vực đang phát triển này vẫn phụ thuộc rất lớn vào nhiên liệu hóa thạch gây ô nhiễm cho cuộc sống hàng ngày, làm trầm trọng thêm tình trạng nghèo đói. Ước tính có khoảng 1,5 tỷ người ở vùng nông thôn vẫn sử dụng các hệ thống nấu ăn không an toàn, không lành mạnh và kém hiệu quả, chẳng hạn như đốt củi hoặc phân động vật. Số người không có điều kiện “nấu ăn sạch” ở khu vực cận Sahara Châu Phi tiếp tục tăng với tốc độ 14 triệu người mỗi năm do tăng dân số.
Mặc dù tình hình đã dần được cải thiện, nhưng thế giới vẫn chưa đi đúng hướng để đạt được Mục tiêu Phát triển Bền vững số 7 (SDG7), mục tiêu nhằm đảm bảo mọi người đều được tiếp cận nguồn năng lượng hiện đại, bền vững, đáng tin cậy và giá cả phải chăng vào năm 2030.
Một điểm tích cực là, quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch đang có những tiến bộ đáng kể: công suất năng lượng tái tạo lắp đặt tính trên đầu người tiếp tục tăng trưởng mỗi năm, đạt mức cao 341 watt/người ở các nước đang phát triển, tăng từ mức 155 watt vào năm 2015.
… và cho hành tinh của chúng ta
Nhưng việc áp dụng năng lượng sạch cũng là một phần không thể thiếu trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu .
Một phần lớn khí nhà kính được tạo ra từ quá trình sản xuất năng lượng, bằng cách đốt nhiên liệu hóa thạch (dầu mỏ, than đá và khí đốt) để tạo ra điện và nhiệt.
Khoa học đã chứng minh rõ ràng: để hạn chế biến đổi khí hậu, chúng ta cần chấm dứt sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và đầu tư vào các nguồn năng lượng thay thế sạch, dễ tiếp cận, giá cả phải chăng, bền vững và đáng tin cậy. Các nguồn năng lượng tái tạo – vốn rất dồi dào xung quanh chúng ta, được cung cấp bởi mặt trời, gió, nước, chất thải và nhiệt của Trái đất – được bổ sung từ thiên nhiên và phát thải rất ít hoặc không phát thải khí nhà kính hay chất gây ô nhiễm vào không khí.
Đồng thời, việc nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng là điều then chốt. Sử dụng ít năng lượng hơn để đạt được cùng một sản lượng – thông qua các công nghệ hiệu quả hơn trong các lĩnh vực giao thông vận tải, xây dựng, chiếu sáng và thiết bị gia dụng chẳng hạn: giúp tiết kiệm tiền, giảm ô nhiễm carbon và đảm bảo mọi người đều được tiếp cận nguồn năng lượng bền vững.
Bạn có biết?
- ♦ Hơn 75% lượng khí thải nhà kính toàn cầu đến từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch để sản xuất năng lượng.
- ♦ Việc sử dụng nhiên liệu gây ô nhiễm để nấu ăn dẫn đến 3,2 triệu ca tử vong sớm mỗi năm; nấu ăn sạch có thể ngăn ngừa được nhiều trường hợp tử vong này.
- ♦ Mỗi đô la đầu tư vào năng lượng tái tạo sẽ tạo ra số lượng việc làm gấp 3 lần so với ngành công nghiệp nhiên liệu hóa thạch.
|
Trích thông điệp của Tổng Thư ký LHQ nhân Ngày Quốc tế Năng lượng sạch 2026 ….. Lộ trình đã rõ ràng: chúng ta phải tăng gấp ba công suất năng lượng tái tạo toàn cầu vào năm 2030, bằng cách dỡ bỏ các rào cản, giảm chi phí và kết nối năng lượng sạch với người dân và ngành công nghiệp – với quy mô, tốc độ và tinh thần đoàn kết. Các cơ quan quản lý cần áp dụng các chính sách khuyến khích năng lượng sạch và đơn giản hóa quy trình cấp phép đồng thời bảo vệ con người và thiên nhiên. Các công ty điện lực phải nâng cấp, mở rộng và số hóa lưới điện và các kết nối liên vùng để truyền tải năng lượng sạch đến nơi cần thiết, và tăng quy mô lưu trữ để hệ thống điện duy trì ổn định khi năng lượng tái tạo phát triển. Ngành công nghiệp phải đa dạng hóa chuỗi cung ứng để có nhiều quốc gia hơn có thể sản xuất, lắp đặt và bảo trì các hệ thống năng lượng sạch. Điều này bao gồm các khoáng sản thiết yếu cho quá trình chuyển đổi, phải mang lại lợi ích cho các quốc gia và cộng đồng sản xuất – chứ không chỉ cho thị trường toàn cầu. Ngành tài chính cần giảm chi phí vốn, đặc biệt là đối với các nước đang phát triển có tiềm năng năng lượng tái tạo rộng lớn. Và các ngân hàng phát triển đa phương cần giảm thiểu rủi ro và thúc đẩy đầu tư tư nhân mạnh mẽ hơn. Quan trọng nhất, chúng ta phải đảm bảo quá trình chuyển đổi này diễn ra công bằng – bảo vệ người lao động và cộng đồng, hỗ trợ giáo dục, phát triển công nghiệp và cơ hội cho tất cả mọi người khi hệ thống năng lượng phát triển. Một tương lai năng lượng sạch đang nằm trong tầm tay. Hãy nắm bắt thời cơ – và đưa cuộc cách mạng năng lượng tái tạo đến mọi ngóc ngách trên thế giới. António Guterres |
Nguồn: https://www.un.org/en/observances/clean-energy-day
Xem thêm các tài liệu tham khảo cập nhật về năng lượng tại đây.
![]()

