Bất chấp mọi tiến bộ công nghệ, chúng ta vẫn hoàn toàn phụ thuộc vào các hệ sinh thái khỏe mạnh và năng động để có nước, thực phẩm, dược liệu, quần áo, nhiên liệu, nhà ở và năng lượng, cùng nhiều thứ khác nữa. Việc tôn trọng, bảo vệ và phục hồi đa dạng sinh học là trách nhiệm của tất cả chúng ta.
Tháng 12/2022, thế giới đã cùng nhau nhất trí về một kế hoạch toàn cầu nhằm thay đổi mối quan hệ của chúng ta với thiên nhiên. Khung Đa dạng Sinh học toàn cầu Côn Minh-Montreal được thông qua đã đặt ra 23 mục tiêu cho năm 2030 và 4 mục tiêu toàn cầu cho năm 2050 để ngăn chặn và đảo ngược sự suy giảm đa dạng sinh học. Trong số các mục tiêu đó: khôi phục 30% hệ sinh thái bị suy thoái, bảo tồn 30% đất, nước và biển, giảm 50% việc du nhập các loài ngoại lai xâm lấn, và huy động 200 tỷ USD mỗi năm cho đa dạng sinh học, tất cả đều phải hoàn thành trước năm 2030.
Sự thành công của kế hoạch đảo ngược tình trạng mất đa dạng sinh học phụ thuộc vào sức mạnh của các hành động địa phương, vào cam kết của cộng đồng, các tổ chức và chính phủ. Đó là lý do Ngày Quốc tế về Đa dạng Sinh học năm nay chọn chủ đề “Hành động địa phương, tác động toàn cầu”.
Chỉ còn bốn năm nữa để đạt được cả các mục tiêu ngắn hạn của Khung Đa dạng Sinh học toàn cầu và các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs). Chúng ta phải hành động ngay bây giờ.
Khi đa dạng sinh học gặp vấn đề, nhân loại cũng gặp vấn đề
Tài nguyên đa dạng sinh học là nền tảng xây dựng các nền văn minh. Cá cung cấp 20% lượng protein động vật cho khoảng 3 tỷ người. Hơn 80% khẩu phần ăn của con người đến từ thực vật. Có tới 80% người dân sống ở vùng nông thôn tại các nước đang phát triển dựa vào y học cổ truyền từ thực vật để chăm sóc sức khỏe cơ bản.
Suy giảm đa dạng sinh học đe dọa tất cả mọi thứ, bao gồm cả sức khỏe của chúng ta. Sự suy giảm đa dạng sinh học có thể làm gia tăng các bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người (zoonoses), trong khi đó, nếu chúng ta giữ gìn đa dạng sinh học, nó sẽ cung cấp những công cụ tuyệt vời để chống lại các đại dịch như đại dịch do virus corona gây ra.
Mặc dù nhận thức đa dạng sinh học là một tài sản toàn cầu có giá trị to lớn đối với các thế hệ tương lai ngày càng gia tăng, nhưng số lượng loài đang bị suy giảm đáng kể do hoạt động của con người: có tới 1 triệu loài động thực vật đang bị đe dọa tuyệt chủng.
|
THÔNG ĐIỆP CỦA TỔNG THƯ KÝ LIÊN HỢP QUỐC NHÂN NGÀY QUỐC TẾ ĐA DẠNG SINH HỌC 2026
Tuy nhiên, biến đổi khí hậu, ô nhiễm và việc khai thác không ngừng nghỉ đất đai, đại dương và nguồn nước ngọt đang đẩy thế giới tự nhiên đến bờ vực sụp đổ – với những hậu quả tàn khốc đối với con người, sinh kế và sự phát triển bền vững. Khung Đa dạng sinh học toàn cầu Côn Minh-Montreal chỉ ra con đường phía trước. Nhưng chúng ta phải đẩy nhanh tiến độ hơn nữa – với tham vọng và trách nhiệm giải trình. Các chính phủ phải đóng vai trò lãnh đạo bằng cách đẩy nhanh tiến độ thực hiện, huy động nguồn tài chính và thu hẹp khoảng cách năng lực đang cản trở sự tiến bộ. Nhưng như chủ đề năm nay nhắc nhở chúng ta, thành công phụ thuộc vào hành động vượt ra ngoài phạm vi thủ đô quốc gia. Người dân bản địa và cộng đồng địa phương, phụ nữ và thanh niên, giới học thuật, doanh nghiệp, thành phố và khu vực đều đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và phục hồi thiên nhiên. Liên Hợp Quốc đang hỗ trợ các quốc gia thành viên thông qua các hành động toàn diện, dựa trên khoa học – cập nhật các chiến lược đa dạng sinh học quốc gia, mở rộng các khu bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái và tích hợp thiên nhiên vào quy hoạch phát triển bền vững và hành động vì khí hậu. Nhân Ngày Quốc tế Đa dạng sinh học này, chúng ta hãy cùng nhau tôn vinh những người đang hành động ở cấp địa phương để tạo ra tác động toàn cầu – và chung tay ngăn chặn và đảo ngược tình trạng suy giảm đa dạng sinh học, để con người và thiên nhiên cùng nhau phát triển thịnh vượng. |
Nhân dịp này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có Công văn số 4167/BNNMT-BTTN ngày 28/4/2026 hướng dẫn tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Quốc tế đa dạng sinh học năm 2026. Chi tiết mời xem tại đây.
Nguồn: https://www.un.org/en/observances/biological-diversity-day
