1. Con người đang làm khí quyển bị ngập bới các khí nhà kính
Khí nhà kính hoạt động như một tấm chăn, giữ nhiệt gần bề mặt Trái đất, làm Trái đất ấm lên và thúc đẩy biến đổi khí hậu. Theo Thỏa thuận Paris, các quốc gia đã cam kết giảm lượng khí nhà kính mà họ thải ra. Nhưng ngoại trừ một vài trường hợp ngoại lệ, lượng khí thải vẫn tăng đều đặn kể từ những năm 1850, đạt mức cao kỷ lục gần 58 tỷ tấn vào năm 2024.
2. Phát thải khí nhà kính đang khiến Trái đất nóng lên
Do các khí nhà kính thải vào khí quyển, nhiệt độ trung bình của Trái đất đang tăng nhanh. Năm 2024, nhiệt độ bề mặt toàn cầu cao hơn 1,5°C so với nửa cuối thế kỷ 19. Điều này tiếp tục xu hướng gia tăng nhiệt độ kéo dài 100 năm, với sự nóng lên mạnh nhất diễn ra trong hai thập kỷ gần đây. Sự nóng lên này đang làm mất ổn định hệ thống khí hậu mong manh của Trái đất, dẫn đến sự gia tăng lũ lụt, sóng nhiệt, cháy rừng và các hiện tượng thời tiết cực đoan khác.
3. Sự nóng lên toàn cầu đang làm thay đổi bộ mặt của hành tinh
Khi Trái Đất ấm lên, những vùng đất và vùng biển vốn không thay đổi trong hàng thiên niên kỷ đang biến đổi trước mắt chúng ta. Bắc Cực là một ví dụ điển hình; vùng đất đóng băng bao phủ phần lớn khu vực này đang tan chảy. Khi vùng băng vĩnh cửu này ấm lên, nó giải phóng khí metan được lưu trữ vào khí quyển. Các chuyên gia cảnh báo điều này có thể tạo ra một vòng lặp làm tăng tốc nhanh chóng biến đổi khí hậu.
4. Trái đất vẫn có thể nóng hơn rất, rất nhiều
Không thể nói chính xác Trái đất sẽ ấm lên bao nhiêu và biến đổi khí hậu cuối cùng sẽ trở nên tồi tệ đến mức nào. Điều này phụ thuộc phần lớn vào việc các quốc gia có thực hiện đúng cam kết giảm phát thải theo Thỏa thuận Paris hay không .
Tuy nhiên, các chuyên gia của UNEP đã vạch ra một số kịch bản có khả năng xảy ra. Nếu các quốc gia tiếp tục theo con đường hiện tại, Trái đất có thể ấm lên từ 2,5°C đến 4,6°C trong thế kỷ này. Nếu các quốc gia thực hiện đầy đủ các cam kết liên quan đến khí hậu, hành tinh có thể ấm lên từ 2,1°C đến 2,9°C. Sự gia tăng nhiệt độ này có thể gây ra thảm họa.
5. Thế giới có thể sớm vượt qua một số điểm bùng phát gây thảm họa tiềm tàng
Khi nhiệt độ tăng lên, nguy cơ xảy ra những thay đổi không thể đảo ngược — thậm chí là thảm khốc — đối với Trái đất cũng tăng theo. Nếu thế giới ấm lên 2°C, rất có thể gần như tất cả các loài san hô nước ấm sẽ chết, tàn phá các rạn san hô vốn là nền tảng của hệ sinh thái ven biển. Nếu nhiệt độ tăng 3°C, các tảng băng ở Greenland và Tây Nam Cực rất có thể sẽ sụp đổ, gây ra mực nước biển dâng cao, nhấn chìm các vùng ven biển. Ở mức ấm lên 4°C, rừng nhiệt đới Amazon có thể biến thành thảo nguyên, tước đi nguồn oxy quan trọng của hành tinh và giải phóng một lượng lớn carbon được lưu trữ, làm cho cuộc khủng hoảng khí hậu trở nên tồi tệ hơn. Với tốc độ ấm lên hiện tại, dự kiến sẽ có một số điểm tới hạn bị vượt qua trong thế kỷ này.
6. Biến đổi khí hậu có thể gây ra hậu quả tàn khốc cho nền kinh tế toàn cầu
Bên cạnh những tác động tàn phá đối với thực vật, động vật và các sinh vật sống khác, biến đổi khí hậu có thể làm giảm GDP của thế giới đến mức đáng kinh ngạc là 22% vào năm 2100 (đường màu đen). Với tốc độ đó, 133 nghìn tỷ USD sẽ biến mất mỗi năm.
7. Có một số dấu hiệu đáng hy vọng trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.
Trong khi phát thải khí nhà kính đang gia tăng trên toàn cầu, chúng lại đang giảm hoặc dự kiến sẽ giảm ở nhiều quốc gia, bao gồm Úc, Trung Quốc, Liên minh châu Âu, Nhật Bản và Hàn Quốc. Có nhiều hy vọng rằng khi các quốc gia cải thiện hiệu quả năng lượng và chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch, phát thải có thể giảm hơn nữa. Nhưng các chuyên gia cảnh báo rằng tốc độ thay đổi cần phải tăng nhanh lên.
Các biểu đồ trên được trích ra từ 3 ấn phẩm của UNEP: Adaptation Gap Report 2025 , Emissions Gap Report 2025 và Seventh Edition of the Global Environment Outlook.
Nguồn: https://www.unep.org/news-and-stories/story/climate-crisis-explained-seven-graphs
