Tại sao thế giới cần một Ngày Chất thải điện tử?
Chất thải điện tử là dòng chất thải rắn tăng nhanh nhất thế giới do tốc độ đổi mới công nghệ nhanh chóng và tuổi thọ sản phẩm ngày càng ngắn. Báo cáo Giám sát chất thải điện tử toàn cầu (Global e-waste monitor) năm 2024 của Liên Hợp Quốc ước tính trên toàn thế giới, mỗi năm có hơn 62 triệu tấn chất thải điện tử được sản xuất, và dự kiến con số này sẽ tăng lên hơn 82 triệu tấn vào năm 2030. Đáng buồn là chỉ có 23% lượng chất thải điện tử toàn cầu được thu gom và tái chế đúng cách.
Các kim loại nặng và hóa chất độc hại trong chất thải điện tử sẽ ngấm vào đất và mạch nước ngầm xung quanh khi vứt bỏ vào các bãi rác thông thường hoặc được xử lý tại các bãi phế liệu không được kiểm soát. Hơn nữa, việc xử lý chất thải điện tử là sự lãng phí các nguồn tài nguyên hữu hạn quý giá, được khai thác bằng các quy trình tiêu tốn nhiều năng lượng.
Xem lại một số số liệu trong bài viết nhân Ngày Quốc tế Chất thải điện tử năm 2025 tại đây.
Một ngày đặc biệt dành cho việc thu gom chất thải điện tử có thể tạo động lực cho thế giới giải quyết những mối đe dọa tài nguyên và môi trường này. Ngày Quốc tế chất thải điện tử nhấn mạnh thực tế rằng khi hết hạn sử dụng, chất thải điện tử không phải là rác thải mà là nguồn dự trữ vật liệu quý giá cần được thu hồi thông qua các hệ thống tái chế, tuần hoàn chính thức để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.
Tái chế chất thải điện tử một cách có trách nhiệm
Dưới đây là một số bước đơn giản để giúp tái chế các thiết bị đã hết hạn sử dụng:
– Hãy kiểm tra kỹ các ngăn kéo, tủ quần áo và hộp đựng đồ của bạn để tìm các thiết bị. Chia các vật dụng thành các nhóm bao gồm thiết bị di động, thiết bị gia dụng lớn, dây cáp/bộ adapter, pin.
– Sao lưu và xóa dữ liệu cá nhân: trường hợp thiết bị còn hoạt động, sao lưu tất cả các file quan trọng lên tài khoản icloud hoặc ổ cứng, sau đó khôi phục thiết bị về cài đặt gốc để xóa hoàn toàn dữ liệu cá nhân.
– Tháo pin và phương tiện lưu trữ: tháo rời pin, thẻ SIM và thẻ nhớ ngoài; dán băng keo cố định các cực rời của pin lithium-ion để tránh đoản mạch trong quá trình vận chuyển.
– Chuyển giao hoặc bán cho các cá nhân, tổ chức thu gom, thu mua đồ điện tử hợp pháp hoặc bỏ vào các nơi tiếp nhận chất thải điện tử công cộng theo quy định.
|
Thông tin nên biết thêm về chất thải điện tử – Tại COP 15 của Công ước Basel về chất thải nguy hại (6/2022) đã thông qua các sửa đổi nhằm mở rộng phạm vi kiểm soát việc vận chuyển xuyên biên giới đối với chất thải điện tử và đưa tất cả các loại chất thải điện và điện tử vào diện chịu sự điều chỉnh của quy trình chấp thuận trước khi vận chuyển (PIC). Theo đó, bổ sung vào Phụ lục II (Chất thải cần được xem xét đặc biệt hay “chất thải khác”) mục mới Y49 bao gồm tất cả các loại chất thải điện tử; bổ sung vào Phụ lục VIII (Chất thải nguy hại) mục mới A1181 bao gồm các loại chất thải điện tử nguy hại, các thành phần của chúng và chất thải phát sinh từ quá trình xử lý chất thải điện tử. Các sửa đổi này có hiệu lực từ ngày 01/01/2025. Xem chi tiết tại: https://www.basel.int) – Phát sinh chất thải điện tử là chỉ tiêu giám sát kết quả thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs), nằm ở nhóm Chỉ tiêu 12.4.2, được Liên Hợp Quốc thống kê cập nhật hàng năm, gồm Khối lượng chất thải điện từ phát sinh/Electronic waste generated (EN_EWT_GENV), Phát sinh chất thải điện tử tính trên đầu người/Electronic waste generated, per capita (EN_EWT_GENPCAP). Theo số liệu thống kê mới nhất năm 2025, trên toàn thế giới, Tổng lượng chất thải điện tử phát sinh là 69 triệu tấn; Phát sinh chất thải điện tử theo đầu người là 8,38 kg/người/năm (Tra cứu chi tiết tại: https://unstats.un.org/sdgs/dataportal/database). |
