Theo tính toán của GFN, hiện tại nhân loại đang tiêu thụ tài nguyên thiên nhiên nhanh hơn 73% so với khả năng tái tạo của hệ sinh thái, tương đương với việc sống dựa vào 1,73 Trái Đất. Đây là mức vượt tải sinh thái cao nhất được ghi nhận cho đến nay. Với kết quả này, lẽ ra thời điểm Vượt tải năm 2026 sẽ sớm hơn 2 ngày so với năm 2025 (tức lẽ ra là ngày 22 tháng 7). Tuy nhiên, năm nay GFN có một số điều chỉnh trong dữ liệu tính toán, trong đó có điều chỉnh tăng khả năng hấp thụ carbon của đại dương, từ đó làm thời điểm tính toán cho 2026 lùi lại 8 ngày. Kết quả cuối cùng là Ngày Vượt tải năm 2026 muộn hơn 6 ngày so với năm 2025 (muộn hơn là do vấn đề kỹ thuật tính toán chứ không phải do việc giảm sử dụng tài nguyên).
Xu hướng chung từ năm 1972 đến nay vẫn là Ngày Vượt tải của Trái Đất càng ngày càng đến sớm hơn.
Kể từ khi hiện tượng vượt ngưỡng sinh thái bắt đầu vào đầu những năm 1970, nợ sinh thái tích lũy tiếp tục gia tăng, góp phần gây mất đa dạng sinh học, phá rừng, suy thoái đất và tăng nồng độ khí nhà kính. Những phát hiện này nhấn mạnh sự cần thiết cấp bách phải đẩy nhanh các giải pháp bền vững trong các lĩnh vực chính như năng lượng, hệ thống lương thực, thành phố, dân số và bảo vệ hệ sinh thái để giảm nhu cầu tài nguyên toàn cầu và tăng cường khả năng phục hồi môi trường lâu dài.
GFN cũng tính toán và công bố Ngày Vượt tải của mỗi quốc gia, vùng lãnh thổ năm 2026, trong đó sớm nhất là Qatar (ngày 4/2) và muộn nhất là Honduras (ngày 27/11). Mốc vượt tải của Việt Nam năm 2026 theo GFN là ngày 19 tháng 7.
Theo báo cáo“Chuẩn bị cho điều có thể dự đoán được? Vượt tải và sự thất bại của các quốc gia trong việc chuẩn bị” do GFN và Greenings thực hiện nhân Ngày Vượt tải của Trái đất, sử dụng khung đánh giá có cấu trúc và phân tích hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo các tài liệu chính sách quan trọng, đã cho thấy không một quốc gia nào trong số các quốc gia được phân tích tích hợp đầy đủ các giới hạn về tài nguyên vào chiến lược kinh tế của mình. Mặc dù một số quốc gia thể hiện nhận thức một phần, hầu hết đều thiếu các phản ứng mang tính ràng buộc. Báo cáo này nêu bật sự mong manh của hệ thống và những lỗ hổng trong chính sách, đồng thời kêu gọi các chính phủ lập bản đồ các mối phụ thuộc và xây dựng khả năng phục hồi để ứng phó với những hạn chế về tài nguyên và sự gián đoạn khí hậu có thể dự đoán được.
Cùng với Trung Quốc, Việt Nam được đánh giá là một trong số ít quốc gia có điểm tích cực về nhận thức được tình trạng vượt tải sinh thái và chính sách đáp ứng, dù vẫn còn cách khá xa kỳ vọng.
Hình này thể hiện mức độ tài liệu chiến lược của các quốc gia nhận biết (trục x) và phản ứng (trục y) với tình trạng vượt tải. Biểu tượng mặt cười màu xanh lá cây ở góc trên bên phải cho biết vị trí mà chiến lược cần phải điều chỉnh để nhận biết và phản ứng một cách có ý nghĩa với tình trạng vượt tải.
Nguồn: https://overshoot.footprintnetwork.org/newsroom/eod-2026-en/
